Groen licht voor planten op de werkvloer

Op Valentijnsdag van dit jaar kopte de Volkskrant ‘Minder ziekteverzuim door planten – reclamestunt of wetenschap?’. Het veegde de vloer aan met de resultaten van een onderzoek dat de Wageningen Universiteit uitvoerde naar het effect van planten op de werkvloer op ziekteverzuim. Conclusie van de Volkskrant: “Het onderzoek rammelt. Dat planten ziekteverzuim terugdringen valt redelijkerwijs niet te concluderen uit deze studie”

Geen prettige conclusie natuurlijk voor de onderzoekers van de Wageningen Universiteit, maar wat mij verbaasde was het ontbreken van iedere poging tot aanvullende informatie door de Volkskrant. Misschien had de redactie op de bewuste 14e februari andere – nóg belangrijker – zaken aan het hoofd, maar het was toch wel prettig geweest om in ieder geval íets van een breder perspectief te schetsen. Want wat moeten we nu? Wel of géén groen op de werkvloer?

Gelukkig zijn we voor wat betreft kennis op dit terrein niet afhankelijk van de wetenschapsredactie van de Volkskrant. En zelfs zíj hebben in het verleden – ten tijde van één van hittegolven die Nederland ook al teisterde in het begin van dit millennium – al eens geschreven over het positieve effect van planten op het welbevinden van werknemers, met als aansprekende kop “Klimop effectiever tegen hitte dan duurdere airconditioning”. 

Het meeste onderzoek naar gunstige effecten van planten en groen op de gezondheid van werknemers is uitgevoerd door TNO. Al in 1995 werd door onderzoekers van dit instituut gepubliceerd over dit effect. Daarbij ging het niet alleen over werknemers. Uit onderzoek bij patiënten die herstellen van een operatie, blijkt dat patiënten in een kamer met uitzicht op een park met bomen sneller herstellen dan patiënten met een uitzicht op een muur. Dus ook uitzicht op groen blijkt gunstige effecten te hebben.

Sinds midden jaren negentig is de bewijslast voor een positief effect van ‘groen op de werkplek’ verder gegroeid, ook in de internationale literatuur. Mensen die langer dan vier uur per dag met een beeldscherm werken (en dat doet een groot deel van de werkende bevolking) zijn in een ‘groene omgeving’ productiever en voelen zich beter, zo stelt TNO. Vooral vermoeide medewerkers en medewerkers met gezondheidsklachten lijken baat te hebben bij planten. De aanbeveling is één plant per twee medewerkers of één plant per 12 m2 kantoorruimte te plaatsen.

Geïnspireerd door de resultaten in de werksituatie werd in 2011 een project uitgevoerd, door o.a. het gezondheidsinstituut NIGZ en TNO in een andere setting: de schoolklas. En wat bleek? Planten in de klas hebben een gunstig effect op kinderen. De lucht is zuiverder waardoor kinderen zich beter kunnen concentreren. Daarnaast geeft het verzorgen en water geven van de plantjes de leerlingen ook een betrokken gevoel.

Al met al best een helder beeld. Groen is goed! En natuurlijk zijn ook onderzoekers best in staat om hun eigen onderzoeksresultaten te relativeren: “Een raam openzetten is vaak nóg beter. De luchtcirculatie verbetert dan zó sterk, daar kan geen plant tegenop.”
Het groen opzoeken, de buitenlucht in, is nog altijd het beste. 

Bronnen en links: 
Jan Jansen is epidemioloog en voedingskundige en werkt al 25 jaar vanuit diverse organisaties binnen de publieke gezondheid. Naast zijn werk bij het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) is hij werkzaam als zzp’er vanuit zijn bedrijf: BOJAN Advies. Samen met Sarah Pos van Gezond Advies & Implementatie voert hij diverse werkzaamheden uit op het gebied van gezondheidsbevordering en advisering. Eén van hun aandachtsgebieden is het adviseren van bedrijven en organisaties rondom duurzame inzetbaarheid van medewerkers. 

Vruchtenhagel

Iedereen heeft wel zo iemand in zijn omgeving, die ene persoon wiens opa toch echt 95 jaar oud is geworden terwijl hij elke dag een pakje zware shag weg pafte. Met andere woorden: je kunt ook oud worden met ongezond gedrag. Deze valt natuurlijk in de categorie van je zelf in de maling nemen, maar er zijn ook genoeg mensen die uit pure onwetendheid ongezond leven. 

Het doet u misschien denken aan een scène uit De Luizenmoeders, maar ik heb op een verjaardag toch echt een keer iemand horen vertellen dat ze voor haar kinderen vruchtenhagel kocht omdat ze dan tenminste wat fruit binnenkregen. Of wat dacht je van de definitie van vette vis: kibbeling. Want vette vis is oh zo gezond en wordt door het Voedingscentrum aangeraden.

Gezond leven, afvallen, je fit en vitaal voelen zijn onderwerpen die heel erg populair zijn. De meest obscure diëten komen voorbij, maar tegelijkertijd is het voor een grote groep mensen zo ongelofelijk moeilijk om wijs te worden uit alle richtlijnen en adviezen die er gegeven worden over gezondheid. En als je dan denkt dit allemaal redelijk helder hebben, ga het dan nog maar eens uitvoeren. En om het nog even een stapje moeilijker te maken: hoe pas je deze adviezen ook nog eens toe in die andere levensstijl die dringend onze aandacht vraagt, de duurzame. Want een avocado is heel gezond, maar weer niet duurzaam. De teelt in vooral droge gebieden, ook nog eens buiten Europa, vraagt om heel veel water. Dus hoe doe je het goed en gezond en doe je ook nog eens het goede voor onze planeet? 

In mijn werkomgeving zijn deze zaken niet nieuw. Gezond leven is moeilijk en vooral voor de groep mensen met een lage opleiding en een laag inkomen ook nog eens heel ingewikkeld en vaak moeilijk in de praktijk te brengen. Wanneer er binnen je organisatie mensen werken voor wie gezond leven ook een uitdaging is, heb je er als werkgever natuurlijk baat bij om deze mensen te ondersteunen in de zoektocht die gezond leven heet. Enerzijds natuurlijk omdat je hiermee vitalere en meer tevreden werknemers hebt en anderzijds omdat het op midden-lange termijn flink kan schelen in het ziekteverzuim.
Een veel gehoord probleem hierbij is dat je je als werkgever niet moet willen bemoeien met het privéleven en de keuzes die je werknemers maken. Toch kun je als werkgever met een aantal simpele maatregelen de gezondheid van je werknemers bevorderen. Natuurlijk wil je niet betuttelend zijn en wil je uitgaan van de eigen kracht van mensen, maar tegelijkertijd is het wel goed om je bewust te zijn van alle praktische bezwaren die er liggen tussen droom en daad. Daarom in deze eerste blog van mijn hand een paar simpele tips, die echt niet de ‘magic bullet’ zijn en ook niet heel erg nieuw, maar soms helpt het om de boel even op een rijtje te zetten:

  • BALANS - Om je goed in je vel te voelen (ook dat is gezondheid) is balans van cruciaal belang. Het gewicht aan beide kanten van de weegschaal (en dan bedoel ik niet de weegschaal die je gewicht meet) moet ongeveer gelijk zijn. De balans tussen werk en privé, de balans tussen gezond eten en drinken, maar ook af en toe genieten van een goed glas wijn, de balans tussen sociale activiteiten en rust, de balans tussen sportief en lui. Om dit te bereiken moet je keuzes maken en ook af en toe nee kunnen zeggen. Iets dat heel moeilijk is in het huidige FOMO (fear of missing out) tijdperk. Let dus vooral als werkgever op de werk-privé balans en ook op de ‘leuke dingen doen en hard werken balans’. Een werknemer die lol heeft in zijn werk en ook af en toe wat leuks doet met zijn collega’s is een veel gemotiveerdere werknemer. 
  • SIMPEL - Gezond leven hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het hoeft niet duur te zijn, je hoeft er niet allerlei ingewikkelde spullen voor te kopen, je hoeft geen moeilijke diëten te volgen, je hoeft geen ingewikkelde sporten te doen. Gezond leven is het meest efficiënt en het minst ingewikkeld als je het kunt verbinden aan je dagelijks leven. Dit betekent op de fiets naar je werk of naar de trein als dat mogelijk is. Elke dag een stuk wandelen, gewoon normaal eten, maar niet te veel. Ritme in je dag! Alcohol, gebak of andere 'zondes' alleen in het weekend. Stel ook je doelen simpel: van de één op de andere dag 5 km hardlopen is niet reëel, bouw het op. Net als kilo’s verliezen, ook dat is een kwestie van een lange adem. Bied als werkgever mogelijkheden aan om tijdens werktijd te bewegen. Dit kan zijn in de vorm van een fietsvergoeding zodat iemand van en naar het werk kan fietsen, of door het lunchwandelen te stimuleren. Kijk ook naar het aanbod in de bedrijfskantine. Zorg dat dit betaalbaar en dat er een gezonde keuze mogelijk (en aantrekkelijk) is.
  • LANGE ADEM - Gezond leven is geen tijdelijk project, het is een levensstijl en geen tijdelijke fase. Gewoontes moeten inslijten en het is kwestie van continu de balans bewaren. Als je stopt met roken is de lichamelijke verslaving al na een paar dagen weg, maar de geestelijke hunkering gaat nog wel een tijdje door, want elke sigaret is verbonden aan een handeling, een gewoonte, een moment in je dag. Dus gun jezelf tijd en verwacht geen grootse resultaten in korte tijd. Als werkgever is het dus van belang dat ‘gezond leven’ geen project is, niet even een tijdelijke boost, maar het moet onderdeel zijn van je beleid. Hoe je dat als organisatie precies vorm kan geven? Een volgende keer zal ik een tipje van de sluier oplichten. Of neem contact met me op: 06 46 23 85 61.  
Sarah Pos is psychologe en werkt bijna 20 jaar vanuit diverse organisaties binnen de publieke gezondheid. Naast haar werk bij GGD GHOR Nederland is zij ook werkzaam als zzp’er vanuit haar bedrijf: Gezond Advies & Implementatie. Samen met Jan Jansen van BOJAN Advies voert zij diverse werkzaamheden uit op het gebied van gezondheidbevordering en advisering. Eén van hun aandachtsgebieden is het adviseren van bedrijven en organisaties rondom duurzame inzetbaarheid van medewerkers. 

info@bojanadvies.nl

https://bojanadvies.nl
https://gezondadvies.org
tel: 06 46 23 85 61

© gezondheidsmanagement.nl